Scholen zijn dé plek bij uitstek om nieuwe en boeiende kennis op te doen, maar bieden ook leerruimten die veilig, vriendelijk en kindgericht zijn. Ze zijn dan ook van onschatbaar belang voor een goede mentale gezondheid van kinderen en adolescenten in België en wereldwijd.

Lees ook

Want school is zoveel meer dan leren alleen

COVID-19 en de schoolsluitingen

Tijdens de corona-pandemie werden wereldwijd scholen gesloten, en kinderen en adolescenten raakten in vele gevallen afgesloten van school of moesten online lessen volgen. Zelfs nu worden over de hele wereld nog steeds 600 miljoen kinderen en adolescenten getroffen door schoolsluitingen.

We voelden allemaal de impact van deze sluitingen. Mama’s en papa’s ontpopten zich tot noodleerkrachten en vele scholen deden buitengewone inspanningen om hun leerlingen toch te bereiken. Dat was niet altijd even makkelijk.

© UNICEF/UN0431711/Schverdfinger

De pandemie en vooral de lockdowns hebben heel scherp in de verf gezet dat scholen zoveel meer bieden dan leren alleen.

FOTO: ©UNICEF/Schverdfinger

De onmisbare rol van school voor kinderen

De verliezen die kinderen en jongeren lijden doordat zij niet naar school gaan, kunnen wellicht nooit meer worden goedgemaakt.

Of het nu gaat om leerachterstand, psychische problemen, blootstelling aan geweld en misbruik, gemiste schoolmaaltijden en vaccinaties of een verminderde ontwikkeling van sociale vaardigheden, de gevolgen voor kinderen zullen merkbaar zijn in hun leerprestaties en maatschappelijke betrokkenheid, alsook in hun lichamelijke en mentale gezondheid

Cedric Envie d'Ecole - Zin in school

Het leukste is dat je met meer kinderen kan leren en af en toe grappige momenten tegenkomt. Thuis is het naar de muren kijken. Op school ga je ook naar buiten. Je leert mensen beter kennen en je leert hoe je met mensen moet omgaan.

Cedric, 5de leerjaar
Lina Envie d'Ecole - Zin in school

Het is een plek waar je veilig kan zijn, waar je je gevoelens kan uiten en je weet: "hier zijn mijn geheimen veilig".

Lina, 6de leerjaar
UN0424183

Naar school gaan en huiswerk maken is iets anders. Ik ga graag naar school omdat ik dan niet de hele dag bij mijn ouders ben. Je leert er dingen. Maar ik hou niet van huiswerk.”

Daan, 4de leerjaar

Bevraging van kinderen in België over de rol van school

In samenwerking met het onderzoekbureau WHY5 lanceerde UNICEF België in 2021 een kwalitatieve bevraging over de rol van school bij kinderen uit het 4de tot en met het 6de leerjaar.

Wat we vermoedden werd via de getuigenissen van deze kinderen bevestigd: de school is voor hen niet alleen een plek waar je dingen bijleert, ze is ook van onschatbare waarde voor hun ontwikkeling als individu en in groep, en voor hun algemeen welzijn.

UNICEF/UNI313409/McIlwaine

Ik had het gevoel dat ik helemaal alleen was, we konden geen vrienden meer zien. Het was stom, niet stom maar super stom.

Adriaan, 4e leerjaar

Dit onderzoek toonde vooral aan dat er grote consequenties zijn voor het mentaal welzijn van kinderen als die niet naar school kunnen gaan zoals bij de COVID-19 schoolsluitingen. We lichten de volgende drie conclusies toe:

  1. Het niet meer volwaardig (kunnen) invullen van de leergierigheid van kinderen doet vrees ontstaan over het realiseren van hun dromen, en bij uitbreiding hun toekomst.
  2. Het wegvallen van de stabiele context in hun leven confronteert de kinderen met saaiheid, verveling en leegte… en ook eenzaamheid. Dit knaagt aan hun zelfvertrouwen en hun zelfzekerheid.
  3. Er wordt een rem gezet op het (leren) ontdekken, stimuleren en zoveel mogelijk tot volle ontplooiing laten komen van de individuele capaciteiten van kinderen. De sociale ontwikkeling van kinderen wordt eveneens gelimiteerd.

Maar ook wanneer alles 'normaal' verloopt, toont deze studie aan hoe belangrijk de school, de leerkracht en de medeleerlingen zijn voor kinderen.

UNI369645 (1).jpg

Onze juf houdt ook rekening met elke leerling apart. Ze had in het begin van het schooljaar ook met ons afgesproken dat als er iets was waar je echt mee zat, dat je dat dan tegen haar kon vertellen, dat ze jou de ruimte geeft.

Lars, 6e leerjaar
  1. 01

    De school

    De rol van de school in de ontwikkelingspsychologie van de bevraagde kinderen in het 4de tot en met 6de leerjaar is van onschatbare waarde. In deze periode worden de eerste kiemen gelegd naar het zich “losmaken” van het ouderlijke nest en het geleidelijk aan ontwikkelen van een eigen identiteit. School vervult in deze ontwikkeling een kernfunctie uit, zowel op sociaal vlak en individueel.

  2. 02

    De leerkracht

    Leerkrachten zijn in het hele identiteitsontwikkelingsproces facilitator en katalysator. Dit door kennis en bekwaamheid over te brengen, maar ook door kinderen te motiveren, coachen en hen hun eigen talenten te laten ontdekken en zo tot uitdrukking laten brengen. Ze zijn ook een volwassen referentiepunt in dit hele proces. Zo krijgen kinderen de kans om zich te ontwikkelen los van hun ouders, terwijl ze nog steeds beroep kunnen doen op de steun van een volwassene.

  3. 03

    De Medeleerlingen

    Ook medeleerlingen en leeftijdsgenoten spelen een belangrijke rol in de identiteitsontwikkeling. Bij vrienden kan een kind steeds terecht, want zij bieden een vervangend veiligheidsnet en zijn een maatstaf waar kinderen hun eigen ontwikkeling aan kunnen spiegelen.

Zin in school - Kwalitatief Onderzoek 2021

ZinInSchool Kwalitatief onderzoek

Download

UNICEF helpt wereldwijd kinderen met ZinInSchool

UNICEF zet zich in zodat ieder kind de kans krijgt om naar school te gaan en kwaliteitsvol onderwijs kan volgen. Dit is immers een basisrecht, net zoals het recht op een goede mentale gezondheid.

UN0367636_lower.jpg

Ik ben heel blij dat de school weer open is. Ik miste vooral de voorleesmomenten met mijn vrienden.

Kvas Em, 8 jaar, Cambodja
Lasha.jpg

Ja, ik ben blij dat ik weer naar school ga. Het was saai thuis. Ik was aan het spelen of boeken aan het lezen. Op school zal er meer positiviteit zijn en een beter leerproces.

Lasha, 11 jaar, Georgië
UNI235403

Ik vind het zo leuk om mijn huiswerk te maken, dat ik onze muur als schoolbord gebruik.

Sana Ibrahim, 13 jaar, Soedan

Aanbevelingen UNICEF België

Zodat meer rekening wordt gehouden met de mentale gezondheid van kinderen op school in België en wereldwijd doet UNICEF volgende aanbevelingen:

  1. INVESTEREN in kwaliteitsonderwijs en psychosociale ondersteuning voor kinderen op school.
  2. OPLEIDING: Zorg ervoor dat leraren voldoende zijn opgeleid in kinderrechten en kwesties die de geestelijke gezondheid van kinderen aantasten, zodat potentiële problemen snel kunnen worden herkend en adequaat kunnen worden aangepakt.
  3. DOORBREEK DE TABOES: Maak van geestelijke gezondheid een gespreksonderwerp in de klas, op de speelplaats en daarbuiten. Verminder drempels bij het zoeken naar hulp en zorg ervoor dat elk kind weet waar het terecht kan als het een probleem heeft.
  4. VEILIGE OMGEVING: Zorg ervoor dat kinderen in een veilige omgeving met elkaar leren omgaan en leer ze aandacht te besteden aan elkaars welzijn. De school moet een veilige ruimte zijn en aandacht hebben voor het welzijn van alle leerlingen.
  5. PARTICIPATIE: Laat kinderen aan het woord: hoe kunnen ze zich beter voelen op school? Elk kind is uniek en verdient ondersteuning op maat van hun specifieke behoeften.

 

 

ZinInSchool werd mogelijk gemaakt door het Enabel, het Belgisch ontwikkelingsagentschap.

Nieuwsbrief UNICEF België

Blijf je graag op de hoogte?