De klimaatcrisis
is een kinderrechten
-crisis

Gepubliceerd op de derde verjaardag van de door jongeren geleide wereldwijde klimaatstakingsbeweging, in samenwerking met Fridays for Future, stelt het rapport vast dat ongeveer 1 miljard kinderen - bijna de helft van de 2,2 miljard kinderen op de wereld - in een van de 33 landen leven die als "extreem risicovol" worden geclassificeerd. Deze kinderen worden geconfronteerd met een dodelijke combinatie van enerzijds een groter risico op blootstelling aan meerdere klimaat- en milieuschokken en anderzijds een grote kwetsbaarheid als gevolg van ontoereikende essentiële diensten, zoals water en sanitaire voorzieningen, gezondheidszorg en onderwijs. De bevindingen weerspiegelen het aantal kinderen dat actueel getroffen wordt - cijfers die waarschijnlijk nog zullen verergeren naarmate de gevolgen van de klimaatverandering zich sneller zullen manifesteren.

"Voor het eerst hebben we een volledig beeld van waar en hoe kinderen kwetsbaar zijn voor klimaatverandering, en dat beeld is bijna onvoorstelbaar schrijnend. Klimaat- en milieuschokken ondermijnen het volledige spectrum van kinderrechten, van toegang tot schone lucht, voedsel en veilig water tot onderwijs, huisvesting, vrijwaring van uitbuiting en zelfs hun recht om te overleven. Het leven van vrijwel geen enkel kind zal onaangetast blijven," aldus Henrietta Fore, uitvoerend directeur van UNICEF. "Al drie jaar lang verheffen kinderen over de hele wereld hun stem om actie te eisen. UNICEF steunt hun roep om verandering met een onweerlegbare boodschap: de klimaatcrisis is een kinderrechtencrisis."  

• 240 miljoen kinderen zijn in hoge mate kwetsbaar voor overstromingen langs de kust; 
• 330 miljoen kinderen zijn in hoge mate kwetsbaar voor overstromingen van rivieren;
• 400 miljoen kinderen zijn in hoge mate kwetsbaar voor cyclonen;
• 600 miljoen kinderen zijn in hoge mate kwetsbaar voor door Vector-overdraagbare ziekten;
• 815 miljoen kinderen zijn in hoge mate kwetsbaar voor loodvervuiling;
• 820 miljoen kinderen zijn in hoge mate kwetsbaar voor hittegolven;
• 920 miljoen kinderen zijn in hoge mate kwetsbaar voor waterschaarste;
• 1 miljard kinderen zijn in hoge mate kwetsbaar voor extreem hoge niveaus van luchtverontreiniging. 

Hoewel bijna ieder kind ter wereld bedreigd wordt door ten minste één van deze klimaat- en milieurisico's, blijkt uit de gegevens dat de zwaarst getroffen landen te kampen hebben met meerdere en vaak overlappende schokken die de vooruitgang op ontwikkelingsgebied dreigen aan te tasten en de ontberingen van kinderen verergeren.

Naar schatting leven 850 miljoen kinderen – dit is 1 op 3 kinderen wereldwijd - in gebieden waar ten minste vier van deze klimaat- en milieuschokken elkaar overlappen. Maar liefst 330 miljoen kinderen - 1 op de 7 wereldwijd - leven in gebieden die door ten minste vijf grote schokken worden getroffen.

Uit het rapport blijkt ook dat er een verschil bestaat tussen de plaats waar de uitstoot van broeikasgassen plaatsvindt en de plaats waar kinderen de grootste klimaatgevolgen ondervinden. De 33 landen met een "extreem hoog risico" stoten samen slechts 9% van de wereldwijde CO2-uitstoot uit. Omgekeerd zijn de 10 landen met de hoogste uitstoot samen goed voor bijna 70 procent van de wereldwijde uitstoot. Slechts één van deze landen is in de index gerangschikt als een "extreem hoog risico".

"Klimaatverandering is zeer onrechtvaardig. Hoewel geen enkel kind verantwoordelijk is voor de wereldwijde temperatuurstijging, zullen zij wel de hoogste prijs betalen. De kinderen uit de landen die het minst verantwoordelijk zijn, zullen bovendien het meest te lijden hebben," aldus Fore. "Maar er is nog tijd om te handelen. Het verbeteren van de toegang van kinderen tot essentiële diensten, zoals water en sanitaire voorzieningen, gezondheid en onderwijs, kan hun vermogen om deze klimaatrisico’s te overleven aanzienlijk vergroten. UNICEF dringt er bij overheden en bedrijven op aan om naar kinderen te luisteren en prioriteit te geven aan maatregelen die hen beschermen tegen de gevolgen van de klimaatopwarming, en tegelijkertijd het werk te versnellen om de uitstoot van broeikasgassen drastisch te verminderen."

Zonder de dringende maatregelen die nodig zijn om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen, zullen kinderen het meest blijven lijden. Vergeleken met volwassenen hebben kinderen meer voedsel en water per eenheid lichaamsgewicht nodig, kunnen zij extreme weersomstandigheden minder goed overleven en zijn ze kwetsbaarder voor onder andere giftige chemicaliën, temperatuursveranderingen en ziekten.

"Jonge klimaatactivisten zullen blijven actie ondernemen, in aantal toenemen en vechten voor wat juist is, omdat we geen andere keuze hebben," aldus Farzana Faruk Jhumu (Bangladesh), Eric Njuguna (Kenia), Adriana Calderón (Mexico) en Greta Thunberg (Zweden) van Fridays for Future, die het voorwoord van het rapport hebben geschreven en de publicatie ondersteunen.

"We moeten erkennen waar we staan, klimaatverandering behandelen als de crisis die het is en met de nodige urgentie handelen om ervoor te zorgen dat de kinderen van vandaag een leefbare planeet zullen erven."
 

1.  Meer te investeren in klimaataanpassingsmaatregelen en de weerbaarheid van belangrijke diensten voor kinderen. Om kinderen, gemeenschappen en de meest kwetsbaren te beschermen tegen de ergste gevolgen van het nu al veranderende klimaat, moeten essentiële diensten worden aangepakt, waaronder water-, sanitaire en hygiënesystemenen en gezondheids- en onderwijsdiensten. 
    
2. De uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Om de ergste gevolgen van de klimaatcrisis af te wenden, zijn grootschalige en dringende maatregelen nodig. De landen moeten hun emissies tegen 2030 met ten minste 45% verminderen (ten opzichte van de niveaus van 2010) om de opwarming tot maximaal 1,5°C te beperken.
    
3. Kinderen klimaateducatie en -vaardigheden te verschaffen, die van cruciaal belang zijn voor hun aanpassing aan en voorbereiding op de gevolgen van klimaatverandering. Kinderen en jongeren zullen de volledige verwoestende gevolgen van de klimaatcrisis en de wateronzekerheid ondervinden, maar zij zijn het minst verantwoordelijk. Wij hebben een plicht tegenover alle jongeren en toekomstige generaties.
    
4. Jongeren te betrekken bij alle nationale, regionale en internationale klimaatonderhandelingen en -besluiten, ook tijdens COP26. Kinderen en jongeren moeten bij elke besluitvorming in verband met het klimaat worden betrokken.  
    
5. Ervoor te zorgen dat het herstel in de nasleep van de COVID-19-pandemie groen, koolstofarm en inclusief is, zodat het vermogen van toekomstige generaties om de klimaatcrisis aan te pakken en erop te reageren, niet in het gedrang komt.