Tijdens de conferentie in het Egmontpaleis in Brussel werden vier belangrijke thema’s belicht: 

1. Bescherming van kinderen in gewapende conflicten

Vandaag de dag worden bijna 400 miljoen kinderen wereldwijd – oftewel één op de vijf – getroffen door humanitaire crises. Het geweld ondermijnt het recht op onderwijs, met steeds heviger wordende aanvallen op scholen. In 2022 en 2023 registreerde de Global Coalition to Protect Education from Attack (GCPEA) bijna 6.000 aanvallen op studenten, leerkrachten, scholen en universiteiten, evenals meldingen van het gebruik van onderwijsgebouwen voor militaire doeleinden. Het aantal aanvallen is bijna met 20% gestegen vergeleken met de twee voorgaande jaren. 

Dit benadrukt het belang van onderwijs en de positieve effecten die het kan hebben, vooral op kinderen in gewapende conflicten. Het is belangrijk te erkennen dat scholen kinderen beschermen en het risico op verschillende vormen van geweld, zoals gedwongen huwelijken, kinderarbeid en rekrutering door gewapende groepen, vermindert. 

“Het verlies van onderwijs en kansen maakt kinderen kwetsbaarder voor ernstige schendingen en heeft langdurige gevolgen voor hun sociale ontwikkeling en financiële toestand, en die van hun gemeenschap”, zegt Virginia Gamba, Special Representative of the UN Secretary-General for Children and Armed Conflict. 

2. De klimaatcrisis is een kinderrechtencrisis.

Ongeveer 1 miljard kinderen – bijna de helft van alle kinderen ter wereld – loopt momenteel een extreem hoog risico om de gevolgen van de klimaatverandering te ondervinden. Studies tonen aan dat kinderen tegen 2050 acht keer meer zullen worden blootgesteld aan hittegolven dan in de jaren 2000. De gevolgen voor hun gezondheid, welzijn en de stabiliteit van hun gemeenschappen zullen enorm zijn.

We herinneren eraan dat de klimaatcrisis in de eerste plaats een kinderrechtencrisis is. Het is zelfs een van de grootste uitdagingen op dit gebied. Overal ter wereld verstoren klimaatrampen het leven van miljoenen kinderen. Er zijn grote onrechtvaardigheden in het klimaatvraagstuk, vooral voor minder gefaciliteerde landen die verantwoordelijk zijn voor slechts een klein deel van de wereldwijde CO2-uitstoot.

Tijdens de conferentie benadrukte Hare Majesteit de Koningin: “Hoewel deze kwesties complex zijn, moet de mening van kinderen proactief worden gevraagd en voldoende gewicht krijgen bij het ontwikkelen en implementeren van beleidsmaatregelen om de klimaatcrisis aan te pakken.”

Twee jonge klimaatactivisten uit het noordoosten van Nigeria namen ook het woord om een overzicht te geven van de situatie in hun land. Fatima en Halima leiden een project over de gendergerelateerde gevolgen van klimaatverandering voor jonge tieners in de Sahel.

“Naast de klimaatcrisis worden tienermeisjes ook geconfronteerd met onveiligheid en geweld in hun omgeving, waardoor ze extreem kwetsbaar zijn.” (Fatima, 23 jaar)

“We hebben een inclusieve aanpak nodig om de gevolgen van de klimaatverandering te voorkomen en te beperken. We moeten ervoor zorgen dat de stem van meisjes wordt gehoord en dat ze deel uitmaakt van de verandering.” (Halima, 24 jaar)
 

3. Specifieke behoeften van meisjes in crisissituaties

Hoewel genderongelijkheid altijd heeft bestaan, is het belangrijk om te onthouden dat crises reeds bestaande risico's op discriminatie van meisjes verergeren en nieuwe vormen van vooroordelen creëren. Vooral tienermeisjes worden vaak over het hoofd gezien in noodsituaties, terwijl zij juist meer blootstaan aan seksueel en gendergerelateerd geweld. Het is aangetoond dat seksueel geweld toeneemt in tijden van crisis en vaak wordt gebruikt als oorlogswapen. Hoewel het omgekeerde ook waar is, wordt 90% van het seksueel geweld gepleegd tegen meisjes.

Daarnaast zijn er veel schendingen van seksuele en gezondheidsrechten: gedwongen sterilisatie of abortus, vrouwelijke genitale verminking (VGV), gedwongen zwangerschappen, criminalisering van abortus, weigering of uitstel van veilige abortus en/of zorg na abortus, geweld en mishandeling. Daarbovenop zijn de gezondheidsdiensten vaak onderhevig aan discriminatie en vormen van gendergerelateerd geweld.